Suwalszczyzna co warto zobaczyć

Suwalszczyzna to nie tylko piękne krajobrazy, ale również zabytki kultury. Stolicą Suwalszczyzny są oczywiście Suwałki. Jest to miasto o bogatej historii, miejsce urodzenia Marii Konopnickiej i centrum kultury kresowej.

Niedaleko Suwałk znajduje się rezerwat cmentarzysko Jaćwingów, gdzie zachowały się kurhany z III wieku n.e. Innym miejscem gdzie znajdują się pozostałości po grodzie Jaćwingów - jest Góra Zamkowa (a na niej specjalnie opracowana ścieżka poznawcza przybliżająca nam kulturę i życie codzienne tego plemienia). We wsi Szurpiły ze względu na jej lokalizację organizowane są niemal corocznie prace wykopaliskowe na terenie grodziska w okolicy góry Zamkowej. Jeżeli jednak to nie wystarcza Państwu w Oszkiniach (niedaleko Puńska) znajduje się odtworzona osada Jaćwingów, a właściciel z chęcią opowie o zwyczajach panujących na tych terenach w IV wieku. Na terenie suwalszczyzny jest wiele miejsc w których do dzisiejszego dnia zachowały się pozostałości osad jaćwieskich. Jednym z nich jest góra zamkowa w pobliżu Rajgrodu.

Niedaleko Suwałk, na granicy województwa Podlaskiego znajdują się dwa miejsca, które koniecznie trzeba zobaczyć. Pierwszym z nich jest Dowspuda - niewielka wieś w której zachowały się ruiny zamku Paców i skąd wywodzi się powiedzenie "wart Pac pałaca, a pałac Paca". Drugim miejscem jest tzw. Uroczyszko święte miejsce szczególnie lubiane przez kajakarzy spływających Rospudą. Jest to polana na której znajduje się liczne kapliczki szafkowe i krzyże, a miejsce to czczone jest przez okolicznych mieszkańców jako znane z cudów. Natomiast przy drodze 653 w połowie drogi między Suwałkami a Oleckiem znajduje się Bakałarzewo a w nim bunkry i schrony- fragment umocnień biegnących wzdłuż dawnej granicy z Prusami.

Suwalszczyzna to również zabytki związane z kulturą litewską. Miejscem które zamieszkuje najliczniejsza populacja mniejszości litewskiej jest gmina Puńsk. Warto będąc w okolicach Puńska zwiedzić go (teraz formalnie jest wsią). Faktycznie jest to niewielkie miasteczko gdzie prężnie działa i dba o zaprezentowanie swojej kultury mniejszość litewska- są tam skansen, izba regionalna i muzeum. Jeżeli kultura wsi litewskiej interesuje Państwa warto również w wakacje zarezerwować kilka dni i udać się do Burbiszek na festiwal litewski.

Innym miastem, które koniecznie trzeba odwiedzić są Sejny- jest to jedno z wielu miejsc, gdzie widać jak mieszały się wpływy różnych kultur i wyznań. Znajduje się tutaj klasztor i bazylika. Ojcowie Dominikanie ufundowali również synagogę (teraz centrum kulturalne) dla żydowskich rzemieślników. Na targu i rynku często da się usłyszeć język Litewski (niedaleko targu znajduje się Konsulat Litewski). Z Sejn wyjeżdżają zorganizowane wycieczki do Wilna i innych miejsc na Litwie. Niedaleko od Sejn znajduje się niewielka wieś - Giby, a w niej stary drewniany kościół (przeniesiona molenna) i pomnik Golgota upamiętniający mieszkańców Gib zamordowanych przez żołnierzy NKWD. W okolicy znajdują się dwa rezerwaty przyrody.

Jadąc jeszcze bardziej na wschód dojedziemy do Zelwy- gdzie znajduje się izba regionalna- a w niej zabytkowe sprzęty używane w zeszłym stuleciu w gospodarstwie rolnym. A w nieopodal położonej Krasnogrudzie można podziwiać teraz już podupadający dworek, w którym w okresie międzywojennym wakacje spędzał Czesław Miłosz (to właśnie te tereny stały się inspiracją do doliny issy).

Jeżeli macie Państwo czas tylko na zwiedzanie Suwalaskiego Parku Krajobrazowego (SPK) i jego najbliższych okolic nie można pominąć kilku miejsc. Symbolem Suwalszczyzny i SPK jest Góra Cisowa- zwana też Fuji-jamą, z której rozciąga się piękna panorama na cały park. Najwyższym wzniesieniem Suwalszczyzny jest Góra Rowelska niedaleko Wiżajn.

SPK najlepiej zwiedzić pieszo lub na rowerze. Koniecznie trzeba udać się do Wodziłek- gdzie znajduje się molenna staroobrzędowców i rytualna bania. W Turtulu- gdzie jest siedziba SPK, są ruiny starodawnego młyna wodnego. Symbolem SPK jest jezioro Hańcza najgłębsze jezioro w kraju. Przy jego brzegu znajdują się ruiny dworku w miejscowości Stara Hańcza oraz ścieżki edukacyjne.

Jadąc od strony Suwałk nad jezioro Hańcza, warto zatrzymać się na chwilę w Jeleniewie. Tutaj trzeba zobaczyć kościół, a głodnych kuchni regionalnej, nie rozczaruje miejscowa restauracja podająca: bliny, smakowite ryby czy kiszkę.

Oprócz Góry Cisowej drugim najczęściej odwiedzanym punktem widokowym są Smolniki i znajdujący się tam punkt widokowy u Pana Tadeusza (w Smolnikach znajduje się również izba regionalna).

Natomiast jeżeli poznając Suwalszczyznę dojedziecie państwo do Stańczyk - zobaczycie najwyższy wiadukt kolejowy (nieczynny) w Polsce. Podobne wiadukty znajdują się również w Kiepojciach i Botkunach.

We wsi Żytkiejmy znajduje się siedziba Parku Krajobrazowego Puszczy Rominckiej, stary cmentarz z grobami ciałopalnymi i stare zabudowania z XIX wieku. A w Dubeninkach można wybrać się na wycieczkę psim zaprzęgiem po puszczy Rominckiej.

Jadąc od strony Suwałk w kierunku Wigierskiego Parku Narodowego na pewno trzeba zatrzymać się chociaż na chwilę w Klasztorze Kamedułów nad Wigrami. We wsi Stary Folwark znajduje się Muzeum Wigierskiego Parku Narodowego z bogatą ekspozycją historyczną i przyrodniczą. Po zwiedzeniu Muzeum Wigierskiego Parku Narodowego, jeżeli macie Państwo niedosyt i Chcielibyście dodatkowo zobaczyć stare łodzie rybackie i sprzęt wykorzystywany do połowu ryb - warto wybrać się do Czerwonego Folwarku gdzie znajduje się w starych magazynach rybackich wystawa pt." Historia i tradycje rybołówstwa nad Wigrami". A kto ma ochotę na przejażdżkę kolejką po puszczy Augustowskiej, powinien wybrać się do Płociczna skąd rusza do Krusznik kolejka wąskotorowa.

Kolejnym miejscem które warto zobazyć jest oczywiście Augustów. Do XIV wieku ziemie te zamieszkiwali Jaćwingowie, a według legendy miasto powstało aby upamiętnić spotkanie Zygmunta Augusta i Barbary Radziwiłłówny. Mimo wieloletniej historii miasta, pieknej architektury i zachowanych starych kamienic, miasto to jest najbardziej znane ze znajdującego się w nim Kanału Augustowskiego i jego muzeum. Warta zobaczenia jest równiez wieś Mikaszówka gdzie jest jedna ze śluz Kanału Augustowskiego i maleńki urządzony w staropuszczańskim stylu kościółek. Na wschód od Augustowa niedaleko granicy z Białorusią znajduje się miejcowość Lipsk-nazywana często polskim centrum pisanek.