Kanał Augustowski

Jest drogą wodą łączącą dorzecza Wisły i Niemna i jest wpisany do rejestru zabytków jako zabytek nieruchomy. Kanał Augustowski jest częścią Szlaku Batorego.

Do XIX wieku, kiedy to kolej stała się podstawowym środkiem transportu- szlaki wodne były najdogodniejszymi szlakami transportu. We wczesnych latach XIX wieku szukano dogodnych połączeń śródlądowych a technika inżynieryjna dzięki budowaniu kanałów pozwoliła na wykorzystanie dotychczas nieprzydatnych cieków wodnych.

Kanał zaprojektował w 1824 gen. Ignacy Prądzyński, a budowę rozpoczęto w 1825 roku i prowadził ją Wojskowy Korpus Inżynierów. Prace zostały jednak przerwane na skutek wybuchu powstania listopadowego. Po klęsce powstania zlikwidowano autonomię Królestwa Polskiego, co postawiło pod znakiem zapytania całą koncepcje budowy kanału. Do roku 1838 zrealizowano budowę fragmentu kanału na odcinku od Biebrzy do Niemna, a żegluga ruszyła rok później. Rozwój kolei i zbyt płytki tor żeglugowy sprawiły, że kanał nie odegrał zamierzonej roli środka transportu (chociaż do 1990 roku spławiano ta drogą drewno do tartaku w Lipowcu).

Jest to tzw. kanał zamknięty- czyli takie gdzie różnice poziomów wody między zbiornikami niweluje się przy pomocy specjalnych zbiorników śluz. Długość całkowita kanału wynosi 101 km z czego w Polsce 82 km. Na kanał Augustowski składają się śluzy i rzeki: Netta, Czarna Hańcza oraz jeziora augustowskie. Kanał augustowski to aż 18 śluz, z czego 13 w granicach naszego kraju. Śluzy są jedno, dwu lub czterokomorowe. Śluzy te znajdują się w miejscowościach lub w ich najbliższych okolicach: Dębowo, Sosnowo, Borki, Białobrzegi, Augustów, Przewięź, Swoboda, Gorczyca, Paniewo, Perkuć, Mikaszówka, Sosnówek, Tartak, Kudrynki, Kurzyniec, Wołkuszek, Dąbrówka, Niemnowo. Na odcinku jezioro Studzieniczna - Biebrza jest aż siedem śluz umożliwiających pokonanie różnic w poziomie luster wody wynoszące 15 metrów.

Kanał Augustowski jest obecnie wykorzystywany do celów turystycznych, jako szlak turystyczny kajakowy. Można także z Augustowa wybrać się w rejs stateczkami po kanale. W Augustowie znajduje się również muzeum Kanału Augustowskiego. Najczęściej uczęszczana trasą jest odcinek Studzieniczna Przwięź. W planach jest ponowne uruchomienia całej drogi wodnej kanału, dla celów turystycznych jednak wymóg posiadania wiz przy przekraczaniu granicy z Białorusią powoduje, że pomysł w najbliższym czasie nie będzie realizowany.