Podlasie aktywny wypoczynek

Szlaki piesze

Na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego (BPN) wytyczonych jest 13 tras pieszych szlakami: żółtymi, zielonymi niebieskimi. Szlaki w zależności od swojej długości i terenów przez jakie prowadzą są łatwe do okresowo trudnych. Większość tych szlaków jest także dostępna dla turystów dysponujących rowerami. W sezonie wiosennych roztopów jak i okresie letnim na niektórych odcinkach tras niezębne są wodery.

Narwiański Park Narodowy ma również do zaproponowania siedem ciekawych szlaków pieszych. Szlaki zróżnicowane są pod względem długości która waha się od 20, aż do 75km. Pierwszy z nich - zielony szlak im. Zygmunta Glogera (45km) przebiega przez miejsca z którymi szczególnie związany był pierwszy prezes Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, część tego długiego szlaku prowadzi północną granicą NPN. Żółtymi znakami prowadzi szlak im Łukasza Górnickiego- ciekawy pod względem krajobrazowym jaki przyrodniczym (20 km). Innym szlakiem zwanym szlakiem Kolejarzy przejdziemy kierując się zielonymi znakami (25 km). Najdłuższym szlakiem jest szlak Włókniarzy - niebieski, mierzący aż 75 km- prowadzi przez znane ośrodki włókiennicze znajdujące się na tych terenach. Natomiast szlak Nadnarwiański łączy Białystok ze wschodnimi terenami NPN (30 km). Ostatnim wytyczonym szlakiem jest trasa im. Włodzimierza Puchalskiego - znaki czerwone (53 km) ojca polskiej fotografii i filmu przyrodniczego, który mieszkał niedaleko Tykocina.

W Białowieskim Parku Narodowym w Obrębie Ochronnym Hwoźna wytyczone są trzy szlaki, które można przemierzać pieszo jak i rowerem a zimą na nartach biegowych. Wilczy Szlak- znaki zielone swój początek ma na skraju osady Zamosze; przebiega on przez cały Obręb Ochronny Hwoźna aż do Kosego Mostu. Na tej trasie spotykamy kolejkę wąskotorową, wybudowana podczas I wojny światowej. W Uroczysku Wilczy Szlak - znajduje się dodatkowo kładka edukacyjna Co w lesie piszczy?. Drugi szlak - Szlakiem wokół Uroczyska Głuszec rozpoczynający się we wsi Masiewo i prowadzi wokół uroczyska Głuszec (charakteryzuje go stery fragment puszczy, bór sosnowo- świerkowy z polankami i torfowiskami). Na tej trasie można zobaczyć stary cmentarz ewangelicki i mini skansen leśnej kolejki wąskotorowej. Ostatni szlak pieszy to - czarne znaki rozpoczynające się przed Kosym Mostem- Carska Tropina- dawna carska droga wzdłuż doliny Narewki. Na tej trasie znajduje się wieża widokowa - z przepięknym widokiem na dolinę; prowadzi przez ols i grąd. Dużą atrakcją zwłaszcza dla dzieci powinno być przemieszczenie się na kilku odcinkach tej trasy kładkami. Przy odrobinie szczęścia na wymienionych szlakach można spotkać żubra czy wilka. Zwiedzając Obręb Ochronny Orłówka musimy pamiętać, że możemy udać się tam na wycieczkę tylko w towarzystwie licencjonowanego przewodnika w grupach nie większych jak 20 osób. Mamy tutaj rzadką okazję zobaczenia w jednym miejscu całego cyklu życiowego drzewa: od siewki, po spróchniałe, obumierające drzewa. Robi to ogromne wrażenie na każdym zwiedzającym.

Na terenie lub przez granice Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej (PKPK) przebiega piętnaście tras pieszych wycieczek o dużym zróżnicowaniu pod względem długości trudności. Kolorem żółtym znakowane są szlaki: Dawnego Pogranicza kolor (50 km), Skrajem Puszczy Knyszyńskiej (56 km), Supraski (16 km); kolorem zielonym: im. Witolda Sławińskiego-dawniej Metalowców (23 km), Kumiałka - Biebrza (66 km), Narewka - Waliły Stacja (67 km), Borami Dorzecza Supraśli (35 km),Tatarski Duży (57 km); kolorem niebieskim szlaki: Królowej Bony (75,5 km.), Napoleoński (33 km), Świętej Wody (ok 30 km), Tatarski Mały (20 km); kolor czerwony: szlak Puszczański (30 km), Śladami Powstania Styczniowego (50 km), Wzgórz Świętojańskich ( ok 30 km).

Przez Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi (ŁPKDN) przebiegają trzy szlaki piesze i pieszo-rowerowy (opis szlaków na 4lomza.pl).

Ścieżki Edukacyjne i trasy poznawcze

W BPN wyznaczono 15 ścieżek edukacyjnych, których długość zazwyczaj nie przekracza 5 km, ale czas ich przejścia może wynosić nawet do 5 godzin. Są to: Ścieżka edukacyjna grobla Honczarowska- rozpoczyna się na Carskiej Drodze od szlaku niebieskiego i prowadzi wgłąb torfowisk w kierunku Biebrzy- kończy się wieżą widokową przy tzw. łące batalionowej (3,5km). Kolejna z nich to ścieżka Torfowisko wysokie- rozpoczyna się tuż za leśniczówka Grzędy- i jest to drewniana kładka długości 1km którą docieramy do granic rezerwatu Czerwone Bagno (rezerwat nie jest udostępniany turystom)- poznajemy na tej ścieżce charakterystyczną roślinnością boru bagiennego. Ścieżka Las- to pętla rozpoczynająca się przy leśniczówce Trzyrzeczki- trasa 3 km przybliżającą nam mieszkańców i roślinność lasu oraz zjawiska naturalne w nim zachodzące. Kolejną jest ścieżka wokół fortu IV Twierdzy Osowiec- 4km- znajduje się na terenie ochronnym Fortu i pozwala z poznać się z roślinnością fortu oraz borem. Inną ciekawą ścieżka jest ścieżka Wydmy- znajdująca się nieopodal obszaru chronionego Grzędy, idziemy przez wydmę Nowy Świat aż dochodzimy do punktu widokowego na czerwonym szlaku na wydmie Wilcza Góra, inną ścieżką, którą należy wymienić są to Brzeziny Kapickie- w odwodzie ochronnym Kapice- czas przejścia ok 3-5 h przygotowano 10 tablic informacyjnych. W obwodzie ochronnym Werkyle znajduje się ścieżka Barwik- 2,5 km trasa z wieżą widokową z której przy odrobinie szczęścia można obserwować łosie. Dla osób zainteresowanych dokładnym zapoznaniem się z florą torfowisk niskich jest ścieżka-Długa Luka- gdzie na przystosowanych pomostach możemy zapuścić się na odległość prawie 500 m w turzycowiska. Kolejną ścieżką leżącą pomiędzy wyspami Szuszalewską i Jałowską jest prosta 5 km spacerowa ścieżka edukacyjna- Błota Biebrzańskie- Szuszalewo. Kolejną ścieżka jest Błota Biebrzańskie Nowy Lipsk- trasa nie jest długa ale należy liczyć się z tym, że kalosze mogą okazać się niezbędne. Ostatnią wymieniona tutaj ścieżka BPN jest oznakowana zielonymi znakami Biały Grąd- prowadzi groblą od miejscowości Mścichy do wieży widokowej- na trasie znajdują się trzy tablice informacyjne. Pozostałe ścieżki edukacyjne ze względu na swoją długość i łatwość (do 400m) opisane są w artykule Podlasie wypoczynek z dziećmi.

Na terenie NPN wytyczone są cztery ścieżki dydaktyczne w tym trzy znajdują się w otulinie NPN. Ścieżki maksymalnie maja 8 km i pokazują specyfikę ekosystemów Narwi jak i historię i kulturę zamieszkujących te tereny mieszkańców. Są to ścieżki: Kładka wśród bagien, Kruszewo, Narew i wędrując brzegiem Narwi.

W Białowieskim Parku Narodowym znajduje się kilka ścieżek edukacyjnych. Pierwsza z nich to Co w Lesie piszczy?- kładka która ma swój początek w Uroczysku Wilczy Szlak. Drugą ścieżką jest znajdująca się na terenie Ośrodka Edukacji Przyrodniczej Białowieskiego P. N trasa pt.: Poznajemy tajemnice lasu.

Puszcza PKPK najczęściej odwiedzaną ścieżką jest znajdująca się niedaleko Supraśla ścieżka Dolina Jałówki- ok 3km długości- wyznaczono 7 tablic informacyjnych opisujących walory geomorfologiczne i przyrodnicze puszczy. Druga jest ścieżka Krasne- również około 3 km przebiegająca częściowo przez rezerwat o tej samej nazwie. Ostatnia ścieżka jest ścieżka Kopna Góra przebiegająca przez rezerwat Woronicze.

Na terenie ŁPKDN wytyczono ścieżki przyrodnicze biegnące w strefie zalewowej doliny Narwi. Pierwsza z nich leży na lewym jej brzegu- Pniewo Utrata – Pniewo Dziedziniec (ok. 10 km). Druga ścieżka to trasa Koty – Bronowo (ok. 10 km)

Ścieżka w całości leży w otulinie, ale umożliwia obserwację wschodniej części Parku (rejon Olszyny Pniewskiej i przyległych do niej łąk).

Szczególnie polecamy odwiedzenie ścieżki w okresie wiosennym i wczesnoletnim (koniec marca – połowa lipca), kiedy to można obserwować tutaj stada wodno-błotnej ornitofauny (migracje, gody). Poza tym okresem ścieżka ma głównie walory krajobrazowe.

Szlaki rowerowe

Na terenie BPN wytyczonych jest również 13 szlaków rowerowych, z których część przebiega przez tzw. Carską Drogę. Również te szlaki zróżnicowane są pod względem trudności. Należy nadmienić, że jednym ze szlaków jest biegnący przez BPN fragment Podlaskiego Szlaku Bocianiego i międzynarodowego szlaku R-11 EuroVelo. W Sztabinie swój początek ma również szlak hrabiego Rostowskiego, opisany w osobnym artykule.

Dzięki swojemu położeniu przez NPN wytyczono cztery szlaki rowerowe. Wymienić należy tutaj fragment Podlaskiego Szlaku Bocianiego czy szlak będący obwodnicą NPN- przebiega w otulinie parku (90 km) co pozwala na bliski kontakt z przyroda jak również z zapoznaniem się z historią okolicznych miejscowości. Innym szlakiem- żółtym jest ok 50 km szlak Podmiejskich Rezydencji prowadzący z doliny Narwi po puszczę Knyszyńską, na trasie której możemy podziwiać rezydencje dawnych właścicieli tych ziem. Ostatnim szlakiem prowadzącym z Białegostoku do granic NPN jest szlak Światowida prowadzący przez Kruszewo gdzie znajduje się zerwany most na Narwi.

W Białowieskim Parku Narodowym można poruszać się rowerami po szlakach pieszych ogólnodostępnych.

Trasy kajakowe

Na terenie BPN wytyczono trzy trasy kajakowe. Pierwszy z nich to szlak rzeki Jerzgni- szlak trudny. Druga trasa to spływ rzeką Biebrzą do Rogożynek - Ruś. Długość szlaku 145 km- jest to szlak łatwy. Ostatni proponowany szlak to trasa biegnąca Kanałem Augustowskim z Augustowa aż do połączenia z Biebrzą i wynosi około 35 kam, a jeżeli przedłużymy ją do ujścia do rzeki Narew wyniesie 85km- opis.

NPN proponuje dwie trasy spływów kajakowych. Pierwszy z nich to taras Wokół Kurów ok 10 km szlak, druga to zdecydowanie dłuższa (45 km) trasa Narwiański Labirynt.

Aktywny wypoczynek zimą

Psie zaprzęgi- w gospodarstwie agroturystycznym w Nowej Wsi 133, kolonia Karczak, Trzcianne; na terenie BPN; okolice Łomży 16 km - znajduje się stok narciarski w Rybnie; dwie trasy zjazdowe, możliwe jest wypożyczenie sprzętu narciarskiego a po śnieżnych szaleństwach w namiocie można napić się ciepłej herbaty i coś przekąsić. Podobnie 5km od Białegostoku otwarto w Ogrodniczkach stok narciarski (najmniejszy na Podlasiu, ale jest to zawsze alternatywa). Pod Białymstokiem udając się w kierunku Warszawy znajduje się Nadnarwiański Ośrodek Narciarstwa Nizinnego gdzie można pożyczyć narty biegowe.