Białystok

Miasto to najczęściej jest postrzegane jako przeciętna aglomeracja. Dlaczego tak się dzieje nie wiadomo, bo z historycznego punktu widzenia jest to miasto o bardzo długiej i ciekawej historii. Miasto to wybiło się jako zanany ośrodek o wiele wcześniej niż np. Łódź.

Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1320 roku, następne informacje datowane są na XV wiek. Pierwszy raz nazwa Białystok pojawia się w 1514 roku, a w 1664 osada zostaje przejęta przez rodzinę Branickich. Natomiast okres największego rozwoju miasta przypada na wiek XIX.

W czasie zaborów rozwinęła się tutaj gałąź przemysłu włókienniczego z dobrym rynkiem zbytu w Rosji, a dołączenie miasta do sieci kolejowej w 1862 roku jeszcze bardziej przyczyniło się do rozwoju handlu. Co ciekawe główną grupą właścicieli miejscowych zakładów stanowili Niemcy a drugą co do wielkości grupą etniczną stała się mniejszość Żydowska przybywająca z dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego (ich procentowy udział w ludności Białegostoku pod koniec XIX wieku wynosiła aż 70).

W okresie międzywojennym miasto to nadal się rozwijało i praktycznie było dwu narodowościowe prawie po 50 % populacji miasta stanowili Polacy i Żydzi. Podczas II wojny światowej podczas okupacji miasta przystąpiono do eksterminacji ludności Żydowskiej. Po wojnie mimo zniszczeń około 70 procent miasta zostało odbudowane i stało się jednym z najważniejszych ośrodków w północno-wschodniej Polsce.

Symbolem Białegostoku jest Pałac Branickich- Polski Wersal, którego budowę rozpoczęto w XVII wieku, a zakończono za czasów Hetmana wielkiego koronnego Jana Klemensa Branickiego. Jego wkład w rozwój miasta jest nieoceniony. Sam pałac jest przykładem rezydencji barokowej. Za czasów magnata pałac był jednocześnie ośrodkiem mecenatu sztuki i oświaty. Działał teatr, a pierwszą operę z udziałem włoskich śpiewaczek wystawiono w 1748 roku. W budynkach pałacowych mieściła się również założona przez niego Wojskowa Szkoła Inżynierii i Budownictwa oraz Szkoła Akuszerii. Obecnie budynek jest użytkowany przez Akademię Medyczną i nie ma możliwości zwiedzania budynku (nie zachowało się wiele z magnackiego przepychu dawnej rezydencji).

Pierwszym murowanym kościołem w Białymstoku był zbudowany w 1617 roku (ale okazało się szybki rozwój miasteczka, spowodował że kościół był za mały dla wiernych) i zbudowano drugi okazalszy z czerwonej cegły.

Kolejnym obowiązkowym przystankiem podczas zwiedzania tego miasta jest kościół św. Rocha- jedno z czołowych dzieł architektury sakralnej nowoczesnej w Polsce.

Warto zobaczyć:

• Ratusz- z XVII wieku, gdzie teraz znajduje się siedziba Muzeum Okręgowego z galerią malarstwa polskiego, zbiorami etnograficznymi i archeologicznymi,
• czy katedralny zespół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z późnorenesansowym kościołem farny i neogotycką katedrą.
• Jeżeli mamy czas na spacer- to koniecznie ulicami: Lipową (pałacyki fabrykantów włókienniczych), warto również odwiedzić pochodzącą z połowy XIX wieku cerkiew św. Mikołaja (zbudowana na planie krzyża greckiego)
• w granicach miasta znajduje się również kompleks stawów będący miejscem lęgu i żerowania wielu ptaków
• warto zobaczyć bogate zbiory Muzeum Historycznego w Białymstoku na ul. Warszawskiej
• zainteresowani motoryzacją znajdą wiele ciekawych eksponatów od rowerów po prototypy samochodów czy motocykle z 1920 roku w Muzeum Motoryzacji i Techniki Białystok na ul. Węglowej (strona stowarzyszenia Moto-Retro)