Zambrów
Miasta i wsie · Historia · Miejsca sakralne — Podlaskie — Zambrów
Zdjęcie (Wikimedia Commons): Zala, CC BY-SA 4.0.
Pierwsze wzmianki o Zambrowie pochodzą z XIII w., a w 1283 r. utworzono parafię p.w. św. Trójcy. Zambrów początkowo był własnością książąt mazowieckich, a po przyłączeniu Mazowsza do Korony stał się miastem królewskim. Rozkwit miasta nastąpił na przełomie XV i XVI wieku. Zambrów stał się lokalnym centrum handlu i rzemiosła. Podczas najazdu szwedzkiego w XVII wieku miasto zostało zniszczone.
W 1795 roku Zambrów znalazł się pod zaborem pruskim, a w 1807 roku był częścią Księstwa Warszawskiego i od 1815 Królestwa Polskiego.
W wyniku represji władz carskich w 1870 r. miasto utraciło prawa miejskie, które odzyskał dopiero w niepodległej Polsce w 1919 r.
Podczas kampanii wrześniowej w 1939, w Zambrowie doszło do masakry 200 polskich żołnierzy, zastrzelonych przez straż niemiecką.
Na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow Zambrów pod koniec września 1939 znalazł się pod okupacją sowiecką. Zapoczątkowało to masowe deportacje Polaków w głąb ZSRR. Od 1941 roku Zambrów znajdował się do 1944 pod okupacją niemiecką (w tym czasie utworzono getto dla Żydów w mieście). Po likwidacji getta wszyscy jego mieszkańcy zostali wysłani do obozu zagłady w Auschwitz.
Szacuje się, że zniszczenia wojenne dotknęły połowy miasta. Rozpoczęto odbudowę miasta. W 1954 roku uruchomiono zakłady przemysłu bawełnianego, jedną z większych inwestycji w północno-wschodniej Polsce.
Miasto rozwijało się prężnie powstało wiele zakładów przemysłowych, rozwinęło się przetwórstwo rolno-spożywcze i baza usługowa.
W Zambrowie warte zobaczenia są:
- Kościół parafialny p. w. Trójcy Przenajświętszej, wybudowany w 1879 r.
- Cmentarz rzymskokatolicki założony w 1795 r.gdzie znajdują się: groby powstańców z 1863-64 r., drewniana kaplica z 1795, Kaplica grobowa rodziny Woyczyńskich z 1870,
- Cmentarz grzebalny żydowski z I połowy XIX w.
- Cmentarz wojenny żołnierzy i jeńców radzieckich (z lat 1941-1944)
- Kompleks budynków wojskowych wybudowany w latach 1885-1900.
- Kamienice przy ul. Tadeusza Kościuszki i placu gen. Władysława Sikorskiego, wybudowane na przełomie XIX i XX wieku.
- Dawna poczta przy al. Wojska Polskiego 16, z początku XX w.