Siemiatycze

Historia tego miasta sięga połowy XV wieku, kiedy wyodrębniły się pierwsze dobra siemiatyckie. W 1431 zostaje wydany przywilej na budowę cerkwi p.w. św. Trójcy, a wokół wzgórza cerkiewnego formuje się osada.

W 1542 Zygmunt August nadaje prawa miejskie Siemiatyczom, przez co stają się miastem średniej wielkości w województwie podlaskim. Na 1582 datuje się początki osadnictwa żydowskiego na terenie Siemiatycz.

W 1758 Siemiatycze stają się własnością księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej. Następuje rozbudowa miasta. W tym samym roku wielki pożar niszczy większość zabudowań, w tym kościół, powstaje nowy murowany budynek ratusza.

W 1777 roku rozpoczyna się budowa siedziby księżnej Anny Jabłonowskiej. W pałacu zgromadzono zbiory zoologiczne i botaniczne, dzieła sztuki medalierskiej, miedzioryty i inne. Na cokołach bramy pałacowej umieszczone zostają posągi Sfinksów, które po rekonstrukcji można oglądać obecnie.

W 1801 zostaje budowana Bożnica Żydowska, która w czasie II wojny światowej zostanie spalona.

W lutym 1863 ma miejsce w Siemiatyczach bitwa pomiędzy oddziałami powstańczymi a wojskiem rosyjskim. Na skutek znacznej przewagi wojsk rosyjskich bitwa kończy się klęską dla oddziałów powstańczych, a na skutek operacji wojskowych całkowitemu zniszczeniu ulega pałac Jabłonowskich, którego nigdy potem nie odbudowywano.

W 1866 zostaje zakończona budowa nowej murowanej cerkwi p.w. św. Piotra i Paraskiewy. Siemiatycze stają się tyglem narodowościowym i wyznaniowym. W 1897 społeczeństwo Siemiatycz stanowili: 75% żydzi, 15% katolicy, blisko 10% prawosławnych oraz nieliczni ewangelicy.

W 1900 roku nieopodal synagogi powstaje Dom Talmudyczny, w którym po wojnie mieści się m.in. państwowe przedszkole, czy siedziba Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Anny Jabłonowskiej. Teraz znajduje się tam Zasadnicza Szkoła Zawodowa.

We wrześniu 1939 oddziały niemieckie wkraczają do Siemiatycz i zajmują miasto. W 1940 miasto przejmują Rosjanie i wystawiają pomnik Lenina, na znak uczczenia przyłączenia miasta do terytorium Białoruskiej Republiki Sowieckiej. Dochodzi do całkowitego zniszczenia siemiatyckiego ratusza, jednego z bardziej okazałych budynków tego typu w rejonie. Ratusz nie zostaje odbudowany po wojnie, a na jego ruinach powstaje park w centrum miasta.

W Siemiatyczach zostaje utworzone getto dla ludności Żydowskiej miasta i okolicznych wsi. Jego likwidacja datowana jest na 1942 rok, a jego mieszkańcy trafiają do obozu zagłady Treblinka II. W okresie wojny miasto utraciło ponad połowę zabudowy mieszkalnej, budynków użyteczności publicznej, celowemu zniszczeniu uległy także zakłady przemysłowe i elektrownia.

W 1973 w siemiatyckiej cerkwi wybucha pożar. Ogień powoduje jednak znaczne straty, ucierpiało wyposażenie cerkwi i ikony.

W Siemiatyczach trzeba zobaczyć:

• Zespół pomisjonarski na który składają się: Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP, ogrodzenie i dzwonnicę późnobarokową, figurę św. Jana Nepomucena z XVIII wieku i szpital z 1726 r,
• Cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego,
• Dawną bożnica z 1797 r.,
• Oranżerię z z 1860 r,
• Kaplicę cmentarną św. Anny z 1826-27.,
• Cerkiew prawosławną p.w. św. Trójcy, apostołów Piotra i Pawła z 1866 roku,
• Cmentarz wojenny z I wojny światowej,
• Ruiny zespołu zakładu kaflarskiego z końca XIX w.
• Kaplicę cmentarną ewangelicko-augsburską z poł. XIX wieku,
• Posągi sfinksów przy dawnej bramie wjazdowej do pałacu księżnej Anny Jabłonowskiej.
• Domy klasycystyczne przy ul. Pałacowej
• Kapliczkę przydrożną słupową na wschód od miasta z poł. XIX wieku.
• Cmentarz (wielowyznaniowy) założony w 1805 r.
• .