Kruszyniany

Kruszyniany – wieś w Polsce w województwie podlaskim, położona w pobliżu rzeczki Nietupy.

Została założona w wieku XVI, a w 1679 r. Jan III Sobieski nadał m.in. Kruszyniany oraz pobliskie wsie Tatarom.

Osadzeni muzułmanie, zwani lipkami walczyli po stronie Polski w wojnie z Turkami. Wieś stała się dużym ośrodkiem muzułmańskim. Powstawały tutaj dzieła o treści religijno-obyczajowej tzw. kitaby.

W roku 1980 w Kruszynianach zamieszkiwało 289 osób, z tego 33 wyznania muzułmańskiego, resztę mieszkańców stanowiły osoby wyznania prawosławnego i katolickiego. Do dzisiaj mieszka tutaj niewielka mniejszość tatarska.

W Kruszynianach i ich okolicy warto zobaczyć:

• zachowany układ przestrzenny wsi, XVII,
• Drewniany meczet muzułmański z końca XVIII wieku (jeden z dwóch najstarszych w Polsce),
• Cmentarz muzułmański - mizar (najstarsze nagrobki z końca XVIII wieku),
• na potrawy kuchni regionalnej zapraszają: Zajazd Tatarski "Na końcu świata" i Dworek pod Lipami
• w okolicy Kruszynian znajdują się liczne punkty widokowe, m.in. Kosmata Góra,
• Rezerwat Nietupa, zwany potocznie `Czarny Roh` (Czarny Róg)
• Szlak ekumeniczny wokół zalewu Ozierany, zbudowany w 2006 roku. Rozpoczyna i kończy się w Kruszynianach