Dąbrowa Białostocka

Rozwój osadnictwa na obecnych terenach Dąbrowy Białostockiej związany był z kolonizacją Puszczy Nowodworskiej, która rozpoczęła się na początku XVI wieku. Powstały wsie: Nowy Dwór, Kropiwno i Dąbrowy- wieś królewska.

Reformy gospodarcze Królowej Bony i korzystne położenie na skrzyżowaniu szlaków handlowych spowodowały szybki rozwój Dąbrowy, dzięki czemu już w XVII wieku stała się ona osadą targową. Dodatkowo splendoru tym terenom dodała letnia rezydencja w Kamiennej Piotra Wiesiołowskiego- marszałka nadwornego litewskiego. Był on fundatorem wybudowanego w XVI wieku kościoła św. Anny, który zachował się do dnia dzisiejszego i jest najstarszą drewnianą budowlą na Podlasiu.

W pobliskim Różanymstoku (dawniej Krzywym Stoku) osiedlił się ród Tyszkiewiczów- fundatorzy łaskami słynącego Obrazu Matki Boskiej oraz budynków klasztornych.

Dąbrowa Białostocka prawa miejskie otrzymała w latach 1772-1775. W czasie rozbiorów miasto było w zaborze pruskim a po powstaniu styczniowym represje dotknęły wiele majątków znajdujących się na terenie obecnej gminy dąbrowskiej- zostały one pod przymusem sprzedane Rosjanom.

W samej Dąbrowie ostał się jedynie majątek ziemski - Kalno, gdzie mieścił się Zarząd Rybołówstwa Śródlądowego. Stawy wykopali skazańcy, skazani w większości za działalność polityczną wrogą caratowi, w tym również Polacy, którzy brali udział w powstaniach narodowych. Majątek Kalno zostały rozparcelowane po II wojnie światowej.

W 1869 roku z inicjatywy ówczesnego proboszcza rozpoczęto w Dąbrowie budowę nowego neogotyckiego kościoła, a prace kończono w 1905 roku (starą drewnianą świątynię ludność rozebrała w ciągu jednej nocy obawiając się, że w przeciwnym razie nowy kościół przeznaczony zostanie przez zaborcę na cerkiew).

Zniszczenia wojenne i straty ludności spowodowały, że w roku 1950 Dąbrowie odebrano prawa miejskie, które przywrócono w 1965 roku.

Będąc w Dąbrowie Białostockiej koniecznie trzeba zobaczyć:

• kościół parafialny p.w św. Stanisława B.M - kościół w stylu neogotyckim z 1902 roku
• pomnik przyrody- dąb znajdujący się nieopodal kościoła
• zabytkowy wiatrak betonowy (holender) z 1924 roku
• zachowany układ przestrzenny miasteczka z XVI-XVII wieku
• cmentarz żydowski z XVII wieku