Brańsk

Już na przełomie X/XI w. istniał na terenie Brańska gród obronny w miejscu zwanym dzisiaj Zamczyskiem. Nazwa miasta pochodzi od rzeki Bronki.

Od 1413 miasto jest częścią województwa trockiego. W roku 1430 wzmiankowane jako Bransko. Brańsk jako pierwsze miasto na Podlasiu w 1493 roku został lokowany na prawie magdeburskim przez wielkiego księcia litewskiego Aleksandra Jagiellończyka.

W XVI w. miasto rozwija się najdynamiczniej, ze względu na prowadzony przez mieszczan handel. Towarem w tym czasie bardzo wartościowym było drewno i zboże. W roku 1530 powstała szkoła parafialna, zbudowano także szpital i kościół przyszpitalny św. Ducha.

W czasie rozbiorów Brańsk znajduje się najpierw pod zaborem pruskim, a następnie, pod zaborem rosyjskim. W XIX w Brańsku powiększa się liczba mieszkańców pochodzenia żydowskiego. W 1839 roku kościół unitów zostaje przekształcony na prawosławną cerkiew.

Z początkiem II wojny światowej do Brańska wkraczają oddziały niemieckie, a na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow 24 września 1939 r. do Brańska wkroczyła Armia Czerwona. W czasie wojny 1/3 miasta została zniszczona.

Po zakończeniu wojny miasto zaczęło powoli się rozwijać: rozpoczęto odbudowę zniszczonych obiektów, w tym kościoła, a także stworzono gminę Brańsk.

W 1977 r. Brańsk zdobył główną nagrodę w ogólnopolskim konkursie „Mistrz Gospodarności”.

W Brańsku trzeba zobaczyć:

• układ przestrzenny, 1493–XVIII w.
• kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP, 1859–1862 i dzwonnicę z 1863 roku
• kapliczkę z figurą św. Piotra, poł. XIX wieku
• drewnianą, filialną cerkiew prawosławna pod wezwaniem św. Symeona Słupnika
• drewniany dom, ul. Piłsudskiego 3
• cmentarz: rzymskokatolicki, prawosławny i żydowski
• grodzisko z XI wieku
• drewniane koszary carskie z lat 1875–1890