Białowieża

Ślady obecności człowieka na terenie dzisiejszej gminy Białowieży wskazują, że osadnictwo istniało tu już w epoce kamienia (najstarsze ślady pochodzą z neolitu). W 1827r. w uroczysku Stara Białowieża odkryto cmentarzysko szkieletowe, a do roku 1976 zinwentaryzowano na terenie Białowieskiego Parku Narodowego około 30 stanowisk kurhanów.

W XIII wieku okolice Białowieży były terenem przygranicznym dla księstwa mazowieckiego, księstwa wołyńskiego, księstwa litewskiego i plemion jaćwieskich. W tym czasie powtarzające się najazdy: Tatarów krzyżaków a później Litwinów przyczyniły się do wyludnienie się Puszczy Białowieskiej.

Pierwsze wzmianki o osadnictwie w Białowieży datowane są na 1639 rok, gdy istniał tu folwark i dwór królewski króla Władysława IV Wazy. W roku 1775 roku wieś liczyła 20 domów.

Po trzecim rozbiorze Rzeczypospolitej Białowieża aż do 1915 roku znajdowała się pod zaborem rosyjskim. A od 1915 do 1918 roku teren Białowieży znajdował się pod okupacją II Rzeszy Niemieckiej. Po zakończeniu I Wojny Światowej, na przełomie 1918 i 1919 r. Białowieża na krótko znalazła się pod administracją litewską, a oddziały polskie wkroczyły tu dopiero na początku 1919 roku.

W 1924 roku w Białowieży umieszczono Dyrekcję Okręgową Lasów Państwowych.

W dniu 1 września 1939 r. Białowieżę zbombardowało lotnictwo niemieckie - uszkodzono cerkiew. Po zajęciu Białowieży przez Niemców Białowieżę przekazano Rosjanom, którzy okupywali ją w latach 1939-1941 i w tym czasie znaczny procent zamieszkującej tam ludności wysiedlili na Syberię.

Białowieża swą popularność zawdzięcza Puszczy Białowieskiej i Białowieskiemu Parkowi Narodowemu, który wraz z częścią Puszczy Białowieskiej na terenach Białorusi, został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Znajduje się tutaj- Muzeum Przyrodniczo-Leśne Białowieskiego Parku Narodowego, najnowocześniejsze muzeum przyrodnicze w Polsce.

Warto zobaczyć również:

• Cerkiew parafialną p.w. św. Mikołaja Cudotwórcy z 1895 roku z majolikowym ikonostasem,
• Park Pałacowy z XIX wiek zaprojektowany przez Waleriana Kronenberga,
• Stację kolejową "Białowieża Towarowa" z 1903 roku,
• Kościół katolicki w stylu neorenesansowym z 1927 roku i plebanię z 1933 roku,
• Skansen - zespół budownictwa drewnianego ludności ruskiej Podlasia,
• Drewniany dom mieszkalny nr 9 czy wieżę ciśnień