Puszcza Kampinoska
Przyroda · Aktywny wypoczynek — Mazowieckie
Puszcza Kampinoska – kompleks leśny leżący w centralnej Polsce, na północny zachód od Warszawy. Zajmuje fragment pradoliny Wisły na Nizinie Mazowieckiej, ograniczony korytem Wisły (od północy i wschodu), korytem Bzury (od zachodu) oraz skarpą tarasu Równiny Łowicko-Błońskiej (od południa).
Powierzchnia tego obszaru to ok. 670 km², jednak tylko ok. 270 km² zajmują lasy. Obecnie w większości teren należy do Kampinoskiego parku narodowego
Krajobraz Puszczy Kampinoskiej charakteryzuje się równoleżnikowym układem pasowym. Jest on wynikiem działalności wód płynących przed czołem lądolodu w okresie zlodowacenia bałtyckiego. Od północy w pradolinie wyróżnia się, kolejno:
* koryto współczesnej Wisły
* taras zalewowy
* taras wydmowy
o północny pas wydmowy
o północny pas bagienny
o południowy pas wydmowy
o południowy pas bagienny
* taras wysoki (południowa skarpa).
Taras zalewowy, w przeszłości niejednokrotnie zalewany wodami powodziowymi, jest wysłany żyznymi glebami – madami. To sprawiło, że bardzo wcześnie (już w XI wieku) pojawili się tu osadnicy, którzy przysposabiali teren pod uprawy rolnicze. Ostatnie większe połacie lasu zostały wycięte w drugiej połowie XIX wieku.
Właściwa puszcza leży na tarasie wydmowym. Najbardziej charakterystyczną cechą krajobrazu są kontrasty między naprzemiennie ułożonymi pasami wydm i bagien. Wydmy to dawne piaszczyste łachy i kępy. Przeważają wśród nich łukowe, zwłaszcza paraboliczne. Na południowych obrzeżach pasów wydm występują tzw. grzędy wydmowe, powstałe z połączenia ramion kilku wydm łukowych. Natomiast bagna i torfowiska zajmują teren dawnych nurtów pra-Wisły, które zostały odcięte w bezodpływowe jeziora, a następnie zarosły roślinnością.
W Puszczy Kampinoskiej dominują rosnące na piaszczystych wydmach bory sosnowe. Niektóre drzewa mają ponad 200 lat i są bardzo wysokie (sięgają nawet do 28 metrów wysokości). Większość drzewostanów ma jednak charakter mało naturalny, pochodzą bowiem z monokulturowego zalesiania. Lasy liściaste (w postaci olsów i łęgów) rosną obecnie głównie na bagnach, podczas gdy w naturalnej puszczy powinny pokrywać około dwie trzecie powierzchni. Monokultury sosnowe są jednak stopniowo zastępowane lasem mieszanym. Przebieg tego naturalnego procesu jest szczególnie widoczny w obszarach ochrony ścisłej.
W Puszczy Kampinoskiej rośnie wiele rzadkich gatunków roślin, których nasiona znalazły się tu przypadkowo: przyniesione przez wodę lub ptaki. Są to np. chamedafne północna, relikt glacjalny; wiśnia kwaśna, roślina stepowa z południowo-wschodniej Europy; brzoza czarna, endemit, poza Kampinosem występujący tylko w południowej i zachodniej Polsce. Ponadto w puszczy sadzono w przeszłości, w celu utrwalenia wydm lub dla dekoracji, drzewa z gatunków północnoamerykańskich, np. dąb czerwony, sosnę smołową, sosnę Banksa. Ich obecność budzi zastrzeżenia, gdyż są to gatunki obce.
Znakiem "firmowym" Puszczy Kampinoskiej jest często w niej spotykany łoś. Żyją tu także ssaki takie jak: bóbr, ryś, wydra, lis, jeleń, sarna, dzik, jenot, borsuk. Z ptaków występują: bocian czarny, bielik, żuraw, czapla siwa, derkacz, bąk i wiele innych.
Szlaki turystyczne
Kampinoski Park Narodowy ma jedną z najgęstszych sieci znakowanych szlaków pieszych i rowerowych spośród polskich parków narodowych — w większości po płaskim, piaszczystym terenie, łatwych technicznie i dostępnych przez cały rok. Najpopularniejsze trasy prowadzą z Truskawia i z Dziekanowa Leśnego (oba punkty dogodnie dojeżdża się komunikacją z Warszawy) do rezerwatu Sieraków oraz do Granicy, gdzie mieści się siedziba dyrekcji parku z wystawą przyrodniczą. Dla rowerzystów wyznaczono osobną, rozbudowaną sieć tras, w dużej mierze pokrywającą się ze szlakami pieszymi. Zimą część dróg leśnych nadaje się do narciarstwa biegowego, a wiosną warto liczyć się z okresowym podtopieniem niżej położonych odcinków w pasie bagiennym.
Położenie
Zobacz też
-
Województwo Mazowieckie
Przewodniki — Mazowieckie